Serwis polonistyczny Z. S. nr 4 w Nowym Sączu
Matura 2018 · Matura ustna + przykłady

Koniecznie przeczytajcie na tej witrynie: 

  1. Cztery wersje sporządzania konspektu do odpowiedzi ustnej
  2. Przykładowe rozwiązanie zadania z matury ustnej (z komentarzem na marginesie)
  3. Przykłady tematów z możliwymi rozwiązaniami i komentarzami na marginesie oraz przykłady w 4 częściach [linki pod koniec tej strony]

 

Oko w oko z Państwową Komisją Egzaminacyjną 

Dla wielu egzamin ustny jest bardziej stresujący niż pisanie rozprawki czy rozwiązywanie testu na maturze pisemnej. Wiadomo – trzeba wystąpić publicznie przed Państwową Komisją Egzaminacyjną (2 polonistów-egzaminatorów OKE).

Oto kilka porad, jak dobrze wypaść na „ustnym polskim”:

  1. Nie zapomnijcie przywitać się z Komisją po wejściu do sali („Dzień dobry!”).
  2. W trakcie swojej wypowiedzi, a potem rozmowy utrzymujcie kontakt wzrokowy z członkami komisji egzaminacyjnej. Zachowujcie się w sposób powściągliwy (nie gestykulujcie, nie podnoście głosu itp.).
  3. Jeśli w trakcie rozmowy z egzaminatorami jakieś pytanie wyda Wam się niezrozumiałe, nie wstydźcie się poprosić o jego powtórzenie lub, ewentualnie, o dodatkowe wyjaśnienia. Poza tym uważnie czytajcie treść polecenia. Spokojnie analizujcie tekst kultury, do którego macie się odnieść w swoim wystąpieniu. Uwaga: jeśli w tekście literackim zamieszczone są przypisy, koniecznie je przeczytajcie.
  4. Notatki, które robicie przed wystąpieniem, powinny mieć charakter hasłowy, bo szkoda trwonić czas na pisanie pełnych zdań. Zwróćcie uwagę, że zgodnie z poleceniem, musicie odnieść się także do innych tekstów kultury, jednak nie mnóżcie ich ponad miarę. Lepiej ustosunkować się do mniejszej liczby tekstów, ale za to omówić je bardziej szczegółowo. Przygotowując wypowiedź na zadany temat, pamiętajcie, że musi mieć ona klarowną konstrukcję ze wstępem, tezą, rozwinięciem i podsumowaniem. W zadanym tekście kultury szukajcie przykładów, które staną się argumentami popierającymi Waszą tezę. Ważne, żeby Wasza wypowiedź była konkretna i spójna. Łączcie ze sobą poszczególne wątki Waszego monologu.

 

 Film CKE na YouTube - link

Prezentacja OKE (PowerPoint) - link

 

Zadanie egzaminacyjne na maturze ustnej składa się z polecenia i tekstu kultury.  Może to być:

  1. tekst o języku (grupa pierwsza) lub
  2. tekst literacki (grupa druga) lub
  3. tekst ikoniczny (grupa trzecia), czyli obraz, plakat, fotgrafia rzeźby, fotografia artystyczna itp.
  • Nowy egzamin ustny daje możliwość weryfikacji posiadanej przez maturzystę wiedzy oraz sprawdzenie jego umiejętności analityczno-interpretacyjnych (w odniesieniu do tekstu źródłowego, wskazanego w zadaniu i związanych z nim problemowo przywołań różnych kontekstów).
  • Wiedza językowa i teoretycznoliteracka pełni w tych zadaniach rolę czynnika wspomagającego lekturę tekstów kultury, jest niezmiernie ważna w procesie analizy. Tego typu zadanie egzaminacyjne daje maturzyście możliwość zaprezentowania nie tylko umiejętności analizy i zaprezentowania swej wiedzy, ale i dojrzałości intelektualnej.
  • Zdający musi wykazać się sprawnością językową, znajomością kultury, historii literatury, umiejętnością analizy różnych tekstów kultury oraz wnioskowania.
  • Nowy ustny egzamin maturalny odwołuje się do wiadomości i umiejętności zdobytych w ciągu całych 12 lat edukacji.

 

Zasady oceniania wypowiedzi ustnej:

► Za egzamin ustny możesz otrzymać maksymalnie 40 punktów.
► Punkty rozdzielono następująco:

  • wartość merytoryczna wypowiedzi monologowej - 16 pkt,
  • organizacja wypowiedzi monologowej - 8 pkt,
  • meritum wypowiedzi monologowej i przestrzeganie zasad uczestnictwa w rozmowie - 8 pkt,
  • styl i język obu wypowiedzi (monologowej i dialogowej) - 8 pkt.

► Egzaminatorzy w równym stopniu przyznają punkty za poprawność merytoryczną wypowiedzi, jak i jej kompozycję (formułowanie tezy, argumentów, wniosków), spójność oraz walory językowe.
► W ocenie wystąpienia nie bierze się pod uwagę wad wymowy (np. seplenienia lub jąkania się) oraz usterek spowodowanych emocjami.

 

Jak zdać z sukcesem maturę ustną?


Przygotowując się do egzaminu, po wylosowaniu pytania, przygotuj sobie konspekt (plan wypowiedzi), wtedy zachowasz kolejność, logikę argumentacji i nie będziesz mówić chaotycznie.

Umiejętnie dobierz materiał literacki, filmowy i ikoniczny. Masz na to aż 15 minut, twoja odpowiedź ma trwać 10 minut, a rozmowa z komisją na temat twojej wypowiedzi - 5 minut. Razem masz pół godziny na zdanie egzaminu ustnego.

 

Odpowiedź powinna składać się z następujących części, które trzeba wziąć pod uwagę w czasie przygotowania konspektu. Np.:

 

WERSJA 1

(do wielu tematów)

1. Wstęp
Krótkie wprowadzenie, nawiązujące do tematu.
2. Teza
Postawienie tezy, która w dalszej części będzie rozwijana i popierana argumentami, wypływającymi z analizy tekstu załączonego do zadania.
3. Wywód
Argumenty potwierdzające postawioną tezę z jednoczesnym odwoływaniem się do analizowanego tekstu, jak i do innych dowolnie dobranych przykładów.
4. Podsumowanie
Podsumowanie wypowiedzi, poparcie tezy, wyciągnięcie wniosków.

 

WERSJA 2

(np. w przypadku pytania o motyw, wyjaśnienie jego symboliki, funkcji, tradycji zastosowania itp.)

1. Wstęp
Wprowadzenie do tematu wypowiedzi.
2. Teza
Postawienie tezy, na przykład: Motyw góry w romantyzmie pełni funkcję miejsca refleksji nad życiem, duchowej przemiany bohatera i jest nastrojowym tłem jego przeżyć
3. Argumenty
Odwołania do analizowanego tekstu i dowolnie wybranych innych przykładów podejmujących ten sam temat.
4. Podsumowanie
Wnioski, poparcie postawionej tezy. Zanim przystąpisz do ułożenia sobie konspektu, zastanów się nad zadaniem, jego treścią, uważnie przeczytaj (lub obejrzyj) załączony tekst do analizy; rozważnie dobierz pozostały materiał interpretacyjny.

 

WERSJA 3

(zadanie z tekstem ikonicznym)


1. Wstęp
Rozpoznanie wstępne- artysta, epoka, technika.
2. Opis dzieła plastycznego
Tematyka- co przedstawia, plan główny szczegóły, tło, kolorystyka, symbolika.
3. Główny problem
Sprecyzowanie przekazu tekstu ikonicznego.
4. Rozwinięcie
Omówienie problemu, interpretacja w odniesieniu do tematu zadania.
5. Przykłady z literatury
6. Wniosek (podsumowanie)

 

WERSJA 4

(z tekstem językowym)

1. Wprowadzenie (wstęp)
Określenie problemu, na przykład zabieg dialektyzacji ma za zadanie nadać utworowi dziejącemu się na wsi i językowi wiejskich bohaterów pozory autentyzmu.
2. Rozwinięcie wypowiedzi:

    • omówienie problemu
    • analiza językowa tekstu a odwołanie się do innych przykładów
    • porównanie

3. Wnioski

 

Dużo różnych przykładów matury ustnej z propozycjami odpowiedzi:

Matura ustna - przykłady. Komentarze na marginesie.

Matura ustna - przykłady - cz. 1.

Matura ustna - przykłady - cz 2.

Matura ustna - przykłady - cz 3.

Matura ustna - przykłady - cz 4.

 

Najnowsze materiały - w cz.3. i cz.4

Polecamy ten link: Zbiór zadań z j. pol. do matury - z rozw. CKE (pdf)

Od strony 149 rozpoczynają się ZADANIA DO EGZAMINU USTNEGO

(z konspektami i komentarzem)

 

Kodeks dobrego mówcy:

  1. Należy bardzo dokładnie przemyśleć treść i porządek wypowiedzi.
  2. Nie wolno odbiegać od tematu.
  3. Trzeba zadbać o poprawność językową wypowiedzi.
  4. Najlepiej jest mówić spokojnie, wyraźnie, niezbyt cicho, ale i nie za głośno.
  5. Należy pamiętać o odpowiedniej postawie i mowie ciała, ograniczyć gestykulację.
  6. Warto utrzymywać kontakt wzrokowy z odbiorcą.

 

Cechy interesującej wypowiedzi:

  1. jasno określony temat;
  2. styl dopasowany do konkretnego audytorium pod względem językowym, emocjonalnym, obyczajowym i tematycznym;
  3. brak niepotrzebnych dygresji;
  4. poprawny, zrozumiały język;
  5. odpowiednio dobrane argumenty i przykłady;
  6. zwięzłość;
  7. wnioski zgodne z wywodem.

Inne ciekawe linki:

http://www.dzienniklodzki.pl/matura-2018/

Pytania - matura ustna - ("D.Ł.") - link 

Pytania - matura ustna - (Edulandia) - link

Zapamiętaj

Tekst kultury to: obraz, film, rzeźba, plakat, piosenka, opera, utwór muzyki klsycznej, fresk, grafika, dzieło architektoniczne itd. oraz tekst literatury pięknej (wiersz, proza, dramat, esej, reportaż etc.)


Wyróżniamy następujące teksty kultury:

  • pisane (np. artykuł, powieść, wiersz)
  • wizualne (np. fotografia, obraz, rzeźba, mural, graffiti, plakat, instalacja, rysunek satyryczny, karykatura, reklama wizualna)
  • audialne (np. utwór instrumentalny, piosenka, audycja radiowa)
  • wirtualne (np. gra komputerowa, blog, hipertekst)
  • audiowizualne (np. film, teledysk, program telewizyjny, happening, reklama adiowizualna)

W górę